Người già nên nằm nệm gì? Cách chọn nệm cho ông bà an toàn

Người già nên nằm nệm chắc vừa: đủ êm để vai, hông không bị cấn, đủ vững để trở mình và ngồi dậy không bị lún. Mép nệm cần chắc khi ngồi, mặt nệm cao vừa để ông bà ngồi ở mép mà hai bàn chân chạm sàn, nệm không xô trượt trên giường và đủ nhẹ để con cháu dọn dẹp.

Mua nệm cho bố mẹ, ông bà khác với mua cho chính mình. Người nằm thường không tự đi thử, lại hay dậy giữa đêm, ngồi ở mép giường lâu hơn và ít khi nói ra là nệm "không hợp". Bài này đi qua từng điểm cần kiểm: độ chắc, mép nệm, chiều cao, độ trơn, trọng lượng nệm, kèm bảng các dòng đáng cân nhắc.

Người già nên nằm nệm cứng hay mềm?

Thường là ở giữa, nghiêng về chắc. Nệm quá mềm khiến người lún sâu, mỗi lần trở mình hay chống tay ngồi dậy đều phải "leo" ra khỏi chỗ lún. Nệm cứng như phản thì vai và hông chịu lực dồn, nằm nghiêng lâu dễ thấy cấn, tê.

Gợi ý theo thang độ cứng 1–10 của hãng (số càng cao càng cứng):

• Ông bà quen nằm phản, chiếu hay nệm bông ép: mức vững 7–8/10 như Legend hoặc nệm foam Premium. Cảm giác gần thói quen cũ mà vẫn êm hơn mặt gỗ.
• Ông bà gầy, hay nằm nghiêng: mức êm vừa 5–6/10 như Latex Premium. Người nhẹ cân ép nệm ít, nệm quá vững sẽ thấy cứng.
• Ông bà nặng cân: ưu tiên mức vững và độ dày từ 15cm để hông không lún sâu.

Cao su thiên nhiên có một điểm đáng thử với người lớn tuổi: mặt nệm bật lại gần như ngay khi nhấc người, nên trở mình nhẹ hơn so với foam lún chậm. Người hay trở mình nhiều lần trong đêm sẽ thấy rõ khác biệt này.

Nếu ông bà đang có bệnh lý xương khớp, cột sống hoặc vừa phẫu thuật, hãy hỏi bác sĩ đang theo dõi về mức cứng mềm phù hợp trước khi mua. Nệm chỉ là chỗ nằm, không thay được hướng dẫn của bác sĩ.

Vì sao mép nệm quan trọng với người lớn tuổi?

Người trẻ thường lăn vào giữa giường rồi mới nằm. Người lớn tuổi thì ngồi xuống mép, nghỉ một chút rồi mới đưa chân lên. Buổi sáng hay lúc dậy đêm cũng vậy: ngồi mép giường trước, đứng lên sau.

Đây cũng là cách được khuyên làm. Theo tờ hướng dẫn về tụt huyết áp tư thế của CDC (Mỹ), nên ra khỏi giường từ từ: ngồi dậy trước, ngồi ở cạnh giường, rồi mới đứng lên. Nghĩa là mép nệm là chỗ ông bà ngồi nhiều lần mỗi ngày. Mép lún sâu hoặc trũng xuống khiến người ngồi bị trượt về phía trước, khó lấy thế để đứng.

Mỗi loại lõi giữ mép khác nhau. Theo Sleep Foundation, nệm foam thường có mép yếu nên mặt nệm có thể trũng xuống khi người nằm bước ra khỏi giường, còn lõi cao su thiên nhiên thường giữ mép tốt hơn lõi foam PU. Dù vậy, cách chắc chắn vẫn là tự thử:

• Ngồi ở mép nệm đúng tư thế chuẩn bị đứng dậy, giữ khoảng một phút.
• Nếu mép lún sâu, hông thấp hơn đầu gối nhiều, hoặc có cảm giác bị trượt ra ngoài, mép đó chưa đủ chắc với người lớn tuổi.
• Khi dùng, tránh ngồi lâu đúng một chỗ ở mép. Vài tháng xoay đầu nệm một lần để mép chịu lực đều.

Nệm cao bao nhiêu thì ông bà ngồi dậy dễ?

Bài nệm 10cm hay 15cm đã có quy tắc chung: ngồi ở mép giường, hai bàn chân phải đặt phẳng xuống sàn. Với người lớn tuổi, bạn nên đo kỹ hơn một bước, vì chiều cao mặt nằm là chiều cao giường cộng độ dày nệm.

Cách đo tại nhà:

1. Tìm chiếc ghế mà ông bà thấy đứng dậy dễ dàng. Đo từ sàn lên mặt ghế.
2. Đo từ sàn lên mặt phản hoặc mặt dát của giường.
3. Lấy số ở bước 1 trừ số ở bước 2. Kết quả gần với độ dày nệm nên chọn; nệm sẽ lún xuống vài phân khi ngồi.

Ví dụ: ghế quen ngồi cao 45cm, mặt phản cao 32cm thì nệm 10–15cm là vừa. Nếu mặt phản đã cao 40cm, nệm 10cm là đủ; chọn nệm 20cm trở lên sẽ khiến chân ông bà hẫng khỏi sàn.

Giường quá thấp cũng bất tiện: ngồi sâu, đầu gối cao hơn hông, phải chống tay nhiều mới đứng lên được. Với giường phản thấp kiểu cũ, nệm 15–20cm lại hợp. Các dòng rất dày như Hybrid Plus (27cm) hay Cloudy (28cm) êm và sang, nhưng chỉ nên chọn khi giường thật sự thấp.

Làm sao để nệm và giường không trơn trượt?

Trơn trượt quanh giường thường đến từ ba chỗ: nệm xô trên mặt giường, ga trượt trên nệm và chỗ đặt chân khi đứng dậy.

• Nệm có mặt đáy chống trượt: President, 3-Zone, Hybrid và Hybrid Plus có đáy chống trượt, nệm ít xô lệch khi ông bà ngồi mép hoặc vịn để đứng.
• Ga vừa khít, chất cotton: ga rộng dễ nhăn và xô; ga bọc đúng độ dày nệm thì căng phẳng. Vải cotton ít trơn hơn vải bóng.
• Chỗ đặt chân: theo CDC, nhà có người lớn tuổi nên đủ sáng, thêm bóng đèn hoặc dùng bóng sáng hơn, và dọn những thứ dễ vấp. Đặt đèn ngủ trong tầm với từ giường, không để dép, dây điện hay thảm quăn mép ngay chỗ chân chạm sàn.

CDC cũng khuyên nhờ bác sĩ hoặc dược sĩ xem lại các loại thuốc đang dùng, vì có thuốc gây chóng mặt, buồn ngủ. Việc này nằm ngoài chuyện chọn nệm, nhưng đáng làm cùng lúc khi bạn sắp xếp lại góc ngủ cho ông bà.

Nệm nặng hay nhẹ thì hợp nhà có người lớn tuổi?

Hãy hỏi trước: ai sẽ dọn nệm? Nệm cần được dựng lên làm thoáng, tháo áo giặt, xoay đầu vài tháng một lần. Nệm quá nặng thì những việc này dễ bị bỏ qua, đặc biệt khi con cháu ở xa.

• Cao su thiên nhiên nguyên khối như Latex Premium đàn hồi tốt nhưng khá nặng, khổ lớn thường cần hai người để dựng.
• Foam như Standard, Premium, 3-Zone nhẹ hơn cao su thiên nhiên, một người cũng có thể dựng lên lau dọn.
• Ông bà ngủ riêng có thể chọn khổ 1m2 hoặc 1m4 thay vì 1m6: nệm nhẹ hơn, lối đi quanh giường rộng hơn.

Người lớn tuổi thường dậy đêm, đôi khi đổ mồ hôi nhiều. Chọn dòng có áo khóa kéo để tháo giặt, và nếu cần lót chống thấm thì dùng tấm bảo vệ nệm loại thoáng, không lót nilon vì dễ bí nóng. Bài cách vệ sinh nệm cao su thiên nhiên có hướng dẫn xử lý khi nệm lỡ bị ướt.

Những dòng nệm nào hợp người lớn tuổi?

Bảng dưới gom các dòng có điểm hợp với người lớn tuổi. Độ cứng theo thang 1–10 của hãng; dòng nào hãng chưa công bố thì ghi rõ.

Đổi trả 7 ngày áp dụng khi sản phẩm chưa qua sử dụng. Với ông bà chưa chắc thích êm hay vững, dòng có ngủ thử 101 đêm cho phép nằm thật ở nhà nhiều tuần rồi mới quyết.

Mua nệm cho bố mẹ ở xa thì làm thế nào?

Nhiều người mua nệm làm quà cho bố mẹ ở quê. Vài việc giúp khỏi mua nhầm:

• Nhờ người ở nhà đo giúp lòng giường (dài, rộng) và chiều cao mặt phản, gửi kèm ảnh giường.
• Hỏi thói quen nằm: ông bà quen nằm phản hay nệm, hay nằm nghiêng hay nằm ngửa, có hay kêu nóng lưng không.
• Giao hàng: nệm giao miễn phí toàn quốc, xử lý 1 ngày làm việc, vận chuyển 1–7 ngày. Người nhận kiểm tra bên ngoài (bao bì, tem đúng dòng và kích thước) rồi mới thanh toán, nên người ở nhà có thể nhận thay.

Khi đã biết ông bà hợp mức êm vừa hay vững, bạn có thể xem toàn bộ nệm cao su thiên nhiên để so cấu tạo, hoặc mở bảng giá nệm để xem giá theo đúng khổ giường đã đo. Chọn chậm một chút, đo kỹ một chút, ông bà sẽ có chỗ nằm dễ ngồi dậy và dễ chịu trong nhiều năm.